Vì sao việc triển khai sàn đấu thầu riêng không hiệu quả bằng mời thầu trên các sàn đấu thầu tập trung

Tại sao việc triển khai đấu thầu trên sàn riêng lại không hiệu quả khi triển khai trên sàn tập trung?

Không ít câu hỏi từ các nhà thầu đặt ra rằng: “Tại sao việc triển khai đấu thầu trên sàn riêng lại không đem lại hiệu quả như trên sàn tập trung?” Và nếu bạn là một trong số những người đang thắc mắc về vấn đề này thì hãy tìm hiểu ngay lý do của vấn đề này ngay sau đây. 

Các sàn riêng thường vướng phải bài toán con gà quả trứng của các sàn thương mại điện tử 

Bài toán con gà quả trứng mà bất kỳ sàn thương mại điện tử hoặc sàn mua sắm nào cũng vướng đó là Bên mua thì muốn có nhiều nhà thầu thì mới vào mời thầu, nhưng bên bán (nhà thầu) thì lại đòi hỏi phải có sẵn nhiều gói thầu thì mới tham gia. 

Thực tế hiện nay là một số tập đoàn lớn tại Việt Nam có thể mời hàng trăm gói thầu trên sàn riêng ở đủ các lĩnh vực khác nhau. Tuy nhiên xét theo một lĩnh vực, sản phẩm cụ thể thì có thể cả năm mới mời thầu 1 lần. Các nhà thầu không thể đăng ký tài khoản chỉ để chờ 1 gói thầu mà không biết đến bao giờ tập đoàn này mới mời thầu lại. Đây là lý do dẫn đến việc các sàn riêng rất khó để mong đợi sự tham gia của đông đảo nhà thầu, là nguyên nhân chính của là thiếu cạnh tranh và không đem lại hiệu quả trong quá trình mời thầu.

Nhà cung ứng không đa dạng, thường chỉ quanh quẩn các doanh nghiệp quen tham gia

Các sàn riêng thường không có nhiều các nhà thầu, các nhà cung ứng hàng hóa, dịch vụ tham gia. Hầu hết vẫn chỉ có các nhà thầu quen biết tham gia do quan hệ mới biết đến. Điều này khiến cho việc đấu thầu vẫn đi theo lối mòn trước đây đó là nhờ quan hệ. Giá trị của sàn đấu thầu riêng mà tập đoàn xây dựng không thể phát huy, các vấn đề về minh bạch, ăn bớt,... vẫn diễn ra. Đây cũng chính là nguyên nhân chính mà hầu hết nhà thầu đều lo lắng khi tham gia các gói thầu trên sàn riêng do đó mới xuất hiện tình trạng nhiều gói thầu bị “bỏ ngõ” rất ít nhà thầu ngó ngàng tới.

Không có đầy đủ tính năng như một sàn tập trung chuyên nghiệp

Không có đầy đủ các tính năng cần thiết như một sàn tập trung chuyên nghiệp cũng là một trong số những nguyên nhân dẫn đến việc đấu thầu trên sàn riêng không đem lại hiệu quả như trên sàn tập trùng. Để xây dựng 1 sàn có đủ chức năng để đấu thầu trực tuyến (nộp HSDT, chấm thầu, thông báo kết quả,...) sẽ rất tốn nhân lực, thời gian và chi phí. Xét thấy ngay cả tập đoàn lớn mạnh như FPT xây dựng sàn riêng cũng chỉ đơn giản là 1 trang theo dạng chỉ đăng thông báo mời thầu, mọi công cuộc đấu thầu sau đó vẫn phải làm việc trực tiếp. Đây chính là lý do này mà hiện nay sàn tập trung vẫn thu hút và hiệu quả hơn rất nhiều so với sàn riêng của doanh nghiệp.

Nhà thầu khó tìm kiếm và tiếp cận thông tin thầu nếu không có quan hệ để biết về việc gói thầu được đăng tải lên các sàn riêng

Như đã phân tích ở trên, đa số các sàn riêng vẫn chỉ là sân chơi cho những nhà thầu quen và đã có quan hệ. Điều này đi ngược lại giá trị mà mô hình đấu thầu đem lại, đi ngược lại nhu cầu của các chủ doanh nghiệp  khi thực hiện mua sắm chuyên nghiệp đó là hiệu quả nhất, với ngân sách thấp nhất.

Chủ các doanh nghiệp tư nhân thường muốn mua sắm theo hình thức nào cũng được miễn là đảm bảo tối ưu chi phí, sao cho với chi phí nhỏ nhất có thể tìm được nhà thầu có năng lực phù hợp nhất. Còn lãnh đạo các tập đoàn thì cần sử dụng đấu thầu (truyền thống hoặc điện tử) như một hình thức để kiểm soát và chống tham nhũng trong bộ máy nhân sự. Nhưng thực tế chỉ có 1 vài nhà thầu quen biết tham gia, các cuộc đấu thầu thực tế rất ít cạnh tranh do đó không thể có mức chi phí và chất lượng tốt nhất. Lý do là vì thông tin không đến được với nhà thầu và nhà cung ứng. Bên mời thầu/ chủ đầu tư thậm chí phải gửi email mời nhà thầu tham gia, nhưng việc gửi thư mời cũng như mò kim đáy bể vì làm sao tìm được hết các nhà thầu để liên lạc mời họ đây? Trong khi đó, nhà thầu thì tìm Google mờ mắt cũng không thấy thông tin mời thầu để tham gia.

Ví dụ thực tế, với sàn mời thầu riêng của FPT, lấy ví dụ 1 gói thầu trong đó: https://procurement.fpt-software.com/category/thongbao/. Bạn hãy đặt trường hợp mình là 1 nhà thầu mới cần tìm gói thầu về lĩnh vực này bằng cách chọn ra 1,2 từ khóa chính để search trên Google => Các kết quả hàng đầu không có sự xuất hiện của các gói thầu được đăng tải trên trang mời thầu của FPT. Vậy thì nhà thầu mới mà không có quan hệ làm cách nào để biết đến các gói thầu đăng trên các sàn riêng như này.

Ví dụ 2 làm tương tự với sàn riêng của Vietsovpetro: https://tender.vietsov.com.vn/Pages/Home.aspx. Mặc dù có rất nhiều gói thầu được đăng tải trên sàn riêng do doanh nghiệp tạo tuy nhiên khi thực hiện tìm kiếm 1,2 từ khóa tương tự như gói thầu của FPT thì cũng không thấy trên Google. Điều này chứng minh việc các nhà thầu rất khó có thể tìm và biết đến các gói thầu phù hợp trên sàn riêng nếu không có quen biết với doanh nghiệp đăng tải TBMT. 

Kết luận về việc liệu mỗi tập đoàn hoặc doanh nghiệp có nên triển khai sàn đấu thầu riêng hay không?

Tóm lại việc một tập đoàn triển khai một sàn riêng cho mình thì khó mà đạt được hiệu quả cao trong đấu thầu vì tập đoàn không thể có cách nào xây dựng được cơ sở dữ liệu nhà thầu cho sàn. Các tập đoàn nếu có triển khai sàn riêng thì cũng chỉ nên coi sàn là công cụ số hóa quy trình đấu thầu truyền thống của mình. Việc mời thầu vẫn nên thực hiện trên các sàn tập trung như DauThau.Net để tăng hiệu quả trong việc tìm kiếm và tiếp cận nhà thầu, tăng sức cạnh tranh giữa các bên tham gia đấu thầu nhằm đạt hiệu quả cao nhất của việc mời thầu. 

DauThau.Net là Mạng đấu thầu tư nhân đầu tiên của Việt Nam, là hệ thống thuộc  dự án Hệ sinh thái đấu thầu, do Công ty cổ phần phát trển nguồn mở Việt Nam (VINADES) phát triển. DauThau.Net được liên thông với DauThau.info, hiện có hơn 65.000 tài khoản, ở hơn 33.000 doanh nghiệp là các nhà thầu mua sắm công thuộc mọi lĩnh vực đăng ký tham gia. Việc tham gia và mời thầu trên sàn đấu thầu tư nhân DauThau.Net sẽ giúp cho doanh nghiệp dễ dàng tìm kiếm các nhà thầu tiềm năng phù hợp với doanh nghiệp mình, nâng cao hiệu quả mua sắm cho doanh nghiệp. 

Với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, vận hành sàn riêng sẽ là quá sức, sử dụng sàn đấu thầu tập trung như DauThau.Net gần như là một lựa chọn tối ưu giúp tiết kiệm chi phí mời thầu mà vẫn đạt được hiệu quả trong mua sắm, mời thầu, mời chào hàng cạnh tranh. Hiện tại, DauThau.Net là mạng đấu thầu tư nhân đầu tiên tại Việt Nam có đáp ứng đầy đủ các tính năng cơ bản và chuyên sâu cho một cuộc đấu thầu online. Cụ thể DauThau.Net hỗ trợ các tính năng hữu ích cho các bên mời thầu như:  Đăng tải TBMT, có thể đóng thầu, mở thầu và công bố kết quả đấu thầu trên hệ thống,...

Do đó, việc liệu mỗi tập đoàn hoặc doanh nghiệp triển khai sàn đấu thầu riêng sẽ không đem lại hiệu quả như sàn tập trung. Thay vì mất quá nhiều thời gian, chi phí để xây dựng sàn đấu thầu riêng nhưng không đem lại hiệu quả thì việc đấu thầu trên sàn tập trung như DauThau.Net sẽ là sự lựa chọn sáng suốt mà mỗi doanh nghiệp cần áp dụng. Giúp doanh nghiệp tìm kiếm được những nhà thầu phù hợp cho gói thầu của mình.

Trên đây là những lý do giúp doanh nghiệp lý giải được vì sao việc triển khai sàn riêng không hiệu quả bằng sàn tập trung. Mong rằng với những thông tin hữu ích mà chúng tôi chia sẻ sẽ giúp doanh nghiệp hiểu được lý do mà mình đang thắc mắc từ đó đưa ra sự lựa chọn phù hợp nhất khi mời thầu cho gói thầu của doanh nghiệp mình.